Farmaceuten opener over sponsoren zorgverleners

Steeds meer farmaceutische bedrijven komen naar buiten met bedragen die ze geven aan zorgverleners, zorginstellingen en patiëntenorganisaties. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Transparantieregister Zorg.

In dat register worden betalingen opgenomen van 500 euro en hoger. De bedoeling is dat er op die manier sprake is van een verantwoorde en integere relatie tussen bedrijven en zorgverleners.

Vorig jaar steeg het aantal meldende bedrijven naar 152, een toename van 20 procent. Samen gaven ze bijna 80 miljoen euro aan zorgverleners, zorginstellingen en patiëntenorganisaties.

Het merendeel van de meldende bedrijven (55 procent) is leverancier van geneesmiddelen. Daarna volgen bedrijven voor medische hulpmiddelen (40 procent) en diergeneesmiddelen (5 procent).

Gemiddeld bedrag

Het gemiddelde bedrag dat een zorginstelling vorig jaar kreeg van meldende bedrijven, lag op ruim 57.000 euro. Dat is een kleine 7000 euro meer dan in het jaar ervoor.

Het bedrag dat een zorgprofessional in 2018 ontving, steeg van 2239 naar 2440 euro. Deze bedragen worden bijvoorbeeld verstrekt voor het analyseren van gezondheidsdata over de werking van bepaalde geneesmiddelen of medische hulpmiddelen. Ook wordt het geld gebruikt voor nascholing. Een klein bedrag gaat naar bijdragen aan drukkosten van proefschriften voor promovendi.

Nederland was in 2018 grootste importeur van cacaobonen ter wereld

Nederland heeft in 2018 ruim 1,1 miljard kilo cacaobonen geïmporteerd, daarmee is het land de grootste importeur van de grondstof ter wereld, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De hoeveelheid ingevoerde cacao is in Nederland in tien jaar tijd verdubbeld.

De helft van de 1,1 miljard cacaobonen is afkomstig uit Ivoorkust. Andere populaire handelspartners op de cacaomarkt zijn Ghana, Kameroen en Nigeria.

Drie kwart van de geïmporteerde cacaobonen blijft in Nederland, terwijl de overige 25 procent weer direct wordt doorverkocht aan andere landen.

Ook op het gebied van invoer van andere agrarische grondstoffen is Nederland een grote speler. Naar gewicht gemeten was Nederland vorig jaar de op drie na grootste importeur van palmolie op aarde. Daarnaast importeerde Nederland de meeste sojabonen van alle EU-lidstaten.

Grote temperatuurverschillen, wateroverlast dreigt na recordwarme dagen

Na dagen met ongekende temperaturen voor Nederland, moeten we plaatselijk rekening houden met wateroverlast. Vanuit het zuidoosten trekken regen- en onweersbuien het land in die voor verkoeling zorgen, maar doordat die neerslagzone maar langzaam naar het westen beweegt, kunnen er plaatselijk tientallen millimeters regen vallen. Ook kan het hagelen en flink waaien.

De temperatuursverschillen in het land zijn groot. Vooral in de zuidelijke provincies kan het flink tekeer gaan, bij 20 tot 25 graden. Daar geldt code geel. In de rest van het land is code oranje nog van kracht. Het blijft daar droog en de zon schijnt nog volop.

Hittegolf

In Friesland en Groningen zijn de temperaturen het hoogst. Lokaal kan het daar wel 34 graden worden en is er dus nog altijd sprake van een hittegolf. Het KNMI heeft zelfs voor het eerst een hittegolf gemeten op de Waddeneilanden. Die eer is aan Vlieland. Daar staat pas sinds 1996 een meetstation. Of er voor die tijd ook al een hittegolf is geweest, is dus niet met zekerheid te zeggen.

Morgen verplaatsen de buien zich waarschijnlijk naar de noordoostelijke helft van het land. Het wordt dan 21 graden in Zeeland tot 30 graden in het noordoosten. Na het weekend is het gedaan met de hittegolf en wordt nergens meer de 30 graden aangetikt. Vanaf woensdag is het 20 tot 25 graden en is de hitteperiode officieel voorbij.

In buurlanden ook onstuimig

Ook omliggende landen hebben te maken met deze opmerkelijke weersomstandigheden. Het vakantieverkeer moet daarom vandaag en morgen rekening houden met mogelijk zeer zware buien, met name in België, Luxemburg, grote delen van Frankrijk en in het westen en zuiden van Duitsland. Door regen, hagel en onweer kan de situatie op de weg plotseling verslechteren.

Het slechte weer heeft ook invloed op de Formule 1 op het circuit van Hockenheim. De organisatie van de Tour de France heeft de voorlaatste etappe ingekort vanwege modderstromen in de Alpen.

Voor ruim 9,5 miljard euro aan verdachte transacties gevonden

In 2018 is een recordaantal transacties in Nederland als verdacht aangemerkt. Het gaat bijvoorbeeld om geld dat gebruikt wordt voor terrorismefinanciering of grote sommen geld die naar het buitenland worden overgeboekt om geld wit te kunnen wassen.

Volgens de Financial Intelligence Unit (FIU) gaat het om bijna 58.000 transacties, waarbij er meer dan 9,5 miljard euro werd overgeboekt. Ook dat is een record. Een jaar eerder ging het nog om 6,7 miljard euro aan transacties.

De meeste verdenkingen gaan over witwassen, terrorismefinanciering en fraude. De FIU kreeg de meldingen van onder meer banken, handelaren, casino’s en creditcardmaatschappijen. Vooral banken hebben meer verdachte transacties gemeld. Vorig jaar moest ING nog 775 miljoen euro betalen, omdat de bank z’n systemen om verdachte transacties in kaart te brengen niet op orde had. De bank beloofde beterschap.

De FIU deelt de dossiers over de verdachte transacties met onder meer de FIOD. Het is niet bekend hoeveel verdachte transacties uiteindelijk tot opsporing van criminelen hebben geleid.

Problemen Schiphol duren mogelijk nog tot donderdagochtend

Op Schiphol vertrekken woensdagmiddag- en avond vrijwel geen vliegtuigen, omdat er een storing is in het systeem dat de vliegtuigen op de luchthaven van brandstof voorziet. Een woordvoerder van de luchthaven bevestigt dat het probleem waarschijnlijk pas “diep in de avond” verholpen zal zijn. Niet uitgesloten wordt dat het probleem donderdagochtend pas opgelost is.

Doordat er amper vliegtuigen kunnen vertrekken vanaf Schiphol is er ook geen plek voor gelande vliegtuigen.

Last van de hitte hebben die passagiers niet, want de airco doet het nog gewoon in die vliegtuigen. De reizigers hebben volgens claimorganisatie AirHelp geen recht op een financiële vergoeding.

Slechts ‘incidenteel’ kan een vliegtuig vertrekken vanaf Schiphol

Vanaf Schiphol kan volgens de woordvoerder “incidenteel” een vliegtuig vertrekken. Het gaat dan om vliegtuigen die nog voldoende brandstof aan boord hebben om naar een volgende bestemming te vliegen.

Voor de meeste vliegtuigen geldt dat echter niet en die zullen moeten wachten met vertrekken tot de storing is opgelost.

De storing leidt tot vertragingen op Schiphol. “Een aantal vluchten is geannuleerd”, aldus de woordvoerder.

Als Aircraft Fuel Supply, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor het functioneren van het tanksysteem, een oplossing voor het verhelpen van de storing heeft gevonden, dan kunnen vliegtuigen een half uur later weer vertrekken. “Maar die oplossing is nog niet gevonden”, aldus de woordvoerder. “Er is ook geen zicht op hoelang dat gaat duren.”

De oorzaak van de storing in het brandstofsysteem is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat het niet door de warmte komt.

Zomervakantie drukste periode van het jaar voor Schiphol

Schiphol adviseert reizigers om informatie over hun vlucht in de gaten te houden via de website of app van de luchthaven of door contact op te nemen met de luchtvaartmaatschappij waarmee ze vliegen.

De zomervakantie is voor Schiphol de drukste periode van het jaar. In de maanden juli en augustus verwerkt de luchthaven een stroom van bijna dertien miljoen passagiers.

Begin augustus verwacht Schiphol de grootste drukte. Passagiers die op vakantie gaan en reizigers die terugkeren van vakantie zijn dan op de luchthaven.

Bron;NOS

Eurosceptische Boris Johnson gekozen als nieuwe Britse premier

 Voormalig buitenlandminister Boris Johnson is dinsdag door de Conservatieve Partij naar voren geschoven als nieuwe Britse premier. Hij neemt het stokje over van de opgestapte Theresa May en heeft als belangrijkste taak het land los te weken van de EU.

Johnson schetst tijdens zijn toespraak dat hij de vraag kreeg of hij niet bang was voor de ‘Brexit-taak’ die hem zou wachten als hij zou winnen. “Ik weet zeker dat het ons gaat lukken”, aldus de nieuwe premier.

Johnson was van 2008 tot 2016 burgemeester van Londen, waarna hij minister van Buitenlandse Zaken werd. Uit onvrede over de koers van May stapte hij in 2018 op.

Johnson heeft alsnog zijn kans gegrepen

Johnson wilde na het vertrek van de toenmalige premier David Cameron eigenlijk al het ambt gaan bekleden, maar op dat moment werd May gekozen. Nu heeft hij alsnog zijn kans gegrepen. Hij neemt haar nog tot 2022 lopende termijn over.

De politicus staat bekend als eurosceptisch. Hij krijgt als belangrijkste taak het beëindigen van de Brexit-impasse. Johnson heeft toegezegd dat er hoe dan ook een uittreding zal komen op 31 oktober, zelfs als dit in een ‘no deal’-scenario gebeurt.

Hij stelde wel te denken een betere deal met de EU te kunnen sluiten dan May eerder heeft gedaan

AzG stuurt schip naar Middellandse Zee voor redden van migranten

Artsen zonder Grenzen (AzG) zal eind juli opnieuw een schip sturen naar de Middellandse Zee om migranten van zee te halen, meldt de hulporganisatie zondag in een persbericht.

Reden daarvoor is volgens AzG het feit dat EU-landen geen zoek- of reddingsacties ondernemen, terwijl er nog steeds mensen zijn die via Libië de oversteek wagen naar West-Europa.

AzG stelt dat er in 2019 al zeker 426 personen verdronken die probeerden Libië te ontvluchten en naar West-Europa te komen.

Er zijn volgens de hulporganisatie nog nauwelijks reddingsschepen aanwezig in het gebied tussen Libië en Italië.

Tussen 2016 en augustus 2018 voer in de Middellandse Zee ook al een schip van AzG en partnerorganisatie SOS Méditerranée.

Dat schip werd in augustus 2018 teruggehaald, omdat AzG “niet langer veilig het werk kon doen”, nadat Libië had gedreigd met geweld tegen schepen van internationale hulpverleningsorganisaties.

NASA wil in 2024 terug naar de maan: hoe gaat dat eruitzien?

Op aarde én in ruimtestation ISS viert NASA het jubileum van de eerste bemande maanlanding, dit weekend precies een halve eeuw geleden. Intussen werkt de ruimtevaartorganisatie hard aan de terugkeer van Amerikaanse astronauten naar de maan. Gaat dat op korte termijn lukken? En is het de eerste etappe op weg naar Mars?

Volgens directeur Rob van den Berg van Space Expo, het bezoekerscentrum van ESA in Noordwijk, worden de komende jaren weer grote stappen gezet. Enthousiast vertelt hij over de dingen die op ons afkomen. “We gaan weer naar de maan. De Amerikanen willen daar in 2024 weer mensen hebben.”

In deze video kun je alvast bekijken hoe de nieuwe maanmissies er de komende jaren uit gaan zien:Zo gaan we weer naar de maan

Waarom zijn we niet eerder terug geweest? Dat antwoord is simpel: na het einde van het Apollo-maanproject in 1972 ging het geld naar de spaceshuttle en ruimtestations in een baan om de aarde.

NASA heeft de komende jaren miljarden extra nodig voor het project. Het Congres moet daar nog over beslissen. Er is al wel een nieuw ruimtevaartuig gebouwd voor missies naar de maan en verder: de Orion-capsule. Ook wil NASA samen met internationale partners een klein ruimtestation in een baan om de maan bouwen, de Gateway. En een naam heeft het gloednieuw maanprogramma ook al: project Artemis, naar de tweelingzus van de Griekse god Apollo. 

Op langere termijn zou op het maanoppervlak een permanente basis kunnen komen. “Er wordt nu gedacht aan een grote 3D-printer”, vertelt Space Expo-directeur Van den Berg. “Die moet maanstof verzamelen, het aan elkaar plakken en dan met een automatische printer laagje voor laagje een soort iglo printen. Met een opblaasbare binnentent kun je dan veilige verblijven voor mensen maken.”

ESA’s ontwerp van een toekomstige maanbasis ESA

Volgens Van den Berg zijn er verschillende redenen waarom de maan na vijftig jaar weer in de belangstelling staat. In de eerste plaats heeft dat te maken met de geopolitieke verhoudingen. Nu China zich steeds meer manifesteert in de ruimtevaart, voelt Amerika de concurrentie toenemen.

“Het lijkt een beetje op de situatie in de jaren 60, toen Amerika en Rusland verwikkeld waren in een race naar de maan. Ze joegen elkaar op. Nu is China erbij gekomen met maanambities en dat laat de VS niet over zijn kant gaan. Daarom heeft vice-president Pence afgelopen maart aangekondigd dat er in 2024, vier jaar eerder dan gepland, weer Amerikanen op de maan moeten staan.”

Impressie van Orion bij de maan NASA

Maar leveren de maanreizen ook wat op? Wetenschap kun je ook bedrijven zonder mensen op de maan. Planeetonderzoeker Daphne Stam van de TU Delft weet daar alles van. Met een team werkt ze aan een instrument dat vanaf de maan naar de aarde moet gaan kijken. “Op die manier kunnen we leren waar je op moet letten als we met nieuwe ruimtetelescopen onderzoek gaan doen naar aarde-achtige planeten bij andere sterren.”

Die telescoop op de maan kan vanaf de aarde worden aangestuurd. Maar als je de maan zelf wil onderzoeken, heeft het ook voordelen om mensen te sturen, zegt Stam. “Je kunt het ook met robotwagentjes doen, maar dan ben je toch afhankelijk van hoe ver zo’n karretje kan. En er moeten geen steile hellingen zijn.”

Bij andere experimenten kunnen mensen juist weer niet zoveel betekenen. “Voor langdurige metingen. Seismometers die maanbevingen moeten meten bijvoorbeeld. Misschien is het handig als iemand dat instrument neer kan zetten zoals de Apollo-astronauten hebben gedaan, maar zelfs daarvoor heb je geen mensen nodig.”

Naast metingen van bevingen diep onder het oppervlak leverde Apollo wetenschappelijk nog meer op. “Zo is de leeftijd van de maan bepaald uit stenen die de maanreizigers meebrachten.” En die blijkt ruim 4,5 miljard jaar oud.

James Irwin (Apollo 15) in 1971 in een vallei bij Hadley Rille NASA

Maar bij bemande maanlandingen gaat het niet alleen om wetenschap. Het Apollo-project inspireerde hele generaties en veranderde onze kijk op de aarde als een kleine, kwetsbare planeet. Vanwege alle milieu- en klimaatproblematiek speelt dat sentiment ook nu, zegt Stam. “Dat is veel sterker dan in 1969. Toen was het vooral een groot avontuur. We wilden er naartoe en toen waren we er.”

Om de maanreizen met de technologie van de jaren 60 mogelijk te maken werden grote risico’s genomen. Vooral de boordcomputer was voor hedendaagse begrippen ontzettend primitief. De Artemis-vluchten worden state of the art high-techmissies, maar reizen naar de maan blijft gevaarlijk. “Er is kosmische straling, vooral uitbarstingen op de zon zijn een groot risico, maanstof is giftig en er zijn inslagen van meteorieten. De Apollo-astronauten bleven maar eventjes, maar deze keer willen ze er langer blijven, en dat is moeilijker.”

Apollo heeft alle ideeën over de maan veranderd, het was een revolutie die zich over 50 jaar uitstrekt.Wim van Westrenen, planeetonderzoeker VU Amsterdam

Wim van Westrenen, hoogleraar planeetwetenschappen aan de Vrije Uninversiteit Amsterdam, acht het onwaarschijnlijk dat NASA 2024 gaat halen. “Ik ben geen ingenieur, maar dat lijkt me heel erg moeilijk. Dat het lukte om iemand voor 1970 op de maan te zetten, daarbij hebben ze veel geluk gehad.”

China werkt aan een nieuw ruimtestation om de aarde, maar wil in de jaren 30 ook mensen naar de maan sturen. Voor Van Westrenen, die al jaren onderzoek doet naar water op de maan, is al die aandacht voor onze naaste buur in de ruimte alleen maar welkom. “Robots kunnen heel veel, maar als je mensen stuurt moet er zoveel mee: zuurstof, water, voedsel en nog veel meer. Dan is er automatisch ook meer ruimte voor wetenschappelijke instrumenten. En als je die op de maan neerzet heb je veel bagageruimte over om maanstenen mee terug te nemen.”

Direct naar Mars? Nee

Voor wetenschappers als Van Westrenen zijn die stenen heel waardevol. “Ik werk nog steeds met gegevens van de maanstenen die toen zijn meegenomen. Apollo heeft alle ideeën over de maan veranderd, het was een revolutie die zich over 50 jaar uitstrekt. “

De maan is niet het einddoel. NASA wil uiteindelijk naar Mars. “En dan denk ik dat eerst naar de maan gaan een ontzettend goed idee is”, zegt de planeetwetenschapper. “Want direct naar Mars, wat sommigen voorstellen, is ontzettend moeilijk, dus je loopt de kans dat zo’n Marsmissie eeuwig wordt uitgesteld. De Maan kan een goede springplank en oefening zijn.”

Bron:NOS

Volvo roept in Nederland 37.000 auto’s terug vanwege defect

Volvo roept in Nederland 37.000 auto’s terug vanwege een mankement aan de motor. Volgens de Zweedse autofabrikant kunnen onderdelen door de hitte van de motor smelten en in het ergste geval zelfs vlam vatten. Wereldwijd worden ongeveer een half miljoen auto’s teruggeroepen.

Volgens een woordvoerder van Volvo Nederland gaat het om een preventieve terugroepactie: er zijn geen berichten dat er ongelukken zijn gebeurd.

Brief

De auto’s, die gemaakt zijn tussen 2014 en 2019, worden pas later dit jaar teruggeroepen. Het gaat onder meer om de V40, V60, V70, S80, XC60 en XC90. Volvo-rijders krijgen binnenkort een brief met informatie over de mogelijke risico’s van het defect.

Als eigenaren iets vreemds merken tijdens het rijden, bijvoorbeeld een ongewone geur, haperingen of een gebrek aan vermogen, moeten ze naar de garage gaan, zegt de woordvoerder.

De autofabrikant betreurt de terugroepactie. “We willen dat onze klanten zich veilig voelen”, benadrukt de woordvoerder. “Ik kan me voorstellen dat klanten zich zorgen maken, maar dat hoeft in principe niet.”

Twaalf mannen liepen op de maan, wat deden ze daarna?

Wat doe je met je leven nadat je op de maan hebt gelopen? De verhalen van de twaalf astronauten, 11 piloten en één geoloog, zijn heel verschillend. Vandaag, 50 jaar na de eerste maanlanding, een overzicht. Plus hun leukste momenten op de maan.

NASA

Neil Armstrong

De eerste mens op de maan verliet NASA in 1971. Hij zei kort na de historische maanlanding van Apollo 11 dat hij niet meer de ruimte in zou gaan. In plaats daarvan werd hij docent op de lucht- en ruimtevaartfaculteit van de universiteit van Cincinnati. Ook zat hij in de commissies die de ongelukken met Apollo 13 en spaceshuttle Challenger onderzochten.

Over zijn maanvlucht vertelde hij later in interviews dat de bemanning meer bezig was met het laten slagen van de missie dan met de historische impact ervan.

‘Buzz’ Aldrin

Buzz Aldrin heet eigenlijk Edwin Aldrin, maar had ‘Buzz’ als bijnaam. Naar verluidt omdat zijn anderhalf jaar oudere zus Fay het woord ‘brother’ uitsprak als ‘Buzzer’. Na Apollo 11 ging hij korte tijd voor de Amerikaanse luchtmacht werken, maar nam in 1972 ontslag. Er volgde een periode waarin hij worstelde met depressies en alcoholisme. Aangemoedigd door zijn therapeut, werkte hij korte tijd als autoverkoper.

Na een arrestatie vanwege wanordelijk gedrag stopte hij definitief met drinken. Aldrin werd een bevlogen voorvechter van een bemande reis naar Mars. In 2002 kwam hij nog één keer in opspraak toen hij een man neersloeg die beweerde dat de maanlandingen niet echt zijn gebeurd.

NASA

Pete Conrad

Charles ‘Pete’ Conrad, de derde man op de maan, had gevoel voor humor. Toen hij van de maanlander op het oppervlak sprong riep hij ‘whoopie!’ en maakte hij een grap over zijn geringe lengte. “Dat mag een ‘small step’ voor Neil zijn geweest, voor mij was het een grote.”Pete Conrad stapt op de maan: ‘Whoopie!’

Na de maanlandingen verbleef Conrad nog 28 dagen aan boord van Skylab, het eerste Amerikaanse ruimtestation. Na zijn NASA-carrière ging hij het bedrijfsleven in. Hij was manager bij een tv- en communicatiebedrijf en bij vliegtuigbouwer McDonnel Douglas. In 1996 maakte hij deel uit van de bemanning van een vliegtuig dat in minder dan 50 uur non-stop om de wereld vloog.

Alan Bean

En dan Alan Bean. Een van Beans meest memorabele momenten tijdens de maanlanding van Apollo 12 was zijn poging een kapotte tv-camera te repareren. De gevoelige camera had het begeven doordat er zonlicht op de lens was gevallen. Toen de vluchtleiding aan Bean vroeg wat hij had geprobeerd om de camera weer aan de praat te krijgen, zei hij: “Ik heb erop geslagen met mijn hamer. Ik dacht: we hebben toch niks te verliezen.”

Ook Bean verbleef aan boord van ruimtestation Skylab in 1973. Daarna was hij bij NASA actief als hoofd van de trainingsafdeling voor nieuwe astronauten. In 1981 verliet hij NASA om zich toe te leggen op zijn werk als beeldend kunstenaar. Hij schilderde veel portretten van astronauten op de maan.

NASA

Alan Shepard

Alan Shepard was al een ruimteheld voordat hij naar de maan was vertrokken. Hij was in 1961 als eerste Amerikaan de ruimte in gegaan. Op de maan trok hij de aandacht met het wegslaan van een golfbal. Hij keek de bal na. “Mijlen en nog eens mijlenver”, constateerde hij.Shepard slaat golfbal weg op de maan: ‘Miles and miles’

In 1974 verliet Shepard NASA. Hij ging het bedrijfsleven in en maakte fortuin in het bank- en vastgoedwezen. Hij speelt de hoofdrol in twee verfilmde boeken: The Right Stuff, over Amerika’s eerste bemande ruimtevluchten en Moon Shot: The Inside Story of America’s Race to the Moon.

Edgar Mitchell

Het verhaal van Mitchell is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Na zijn maanvlucht zei hij dat hij tijdens de missie een krachtige spirituele ervaring had gehad. Ook had hij met vrienden op aarde experimenten met buitenzintuiglijke waarneming gedaan. Begin jaren 70 werd hij actief in organisaties die zich bezighielden met parapsychologie.

Mitchell was ook stellig overtuigd van het bestaan van ufo’s. In interviews zei hij onder meer dat hij dacht dat bij het Roswell-incident in 1947 echt een ufo is neergekomen in New Mexico, dat buitenaardse wezens contact met ons proberen te leggen en dat aliens ervoor gezorgd hebben dat de Koude Oorlog niet op een wereldoorlog uitliep. NASA heeft daarover gezegd dat Mitchell een ‘great American’ is, maar dat de organisatie zijn meningen niet deelt.

NASA

David Scott

Apollo 15 werd vooral bekend als de eerste Apollo-missie waarbij een maanauto meeging. Maar een ander in veel natuurkundelessen vertoond filmpje is van David Scott. Hij liet gelijktijdig een vogelveer en een hamer vallen. Daarmee toonde hij nog eens aan dat Galileo gelijk had dat de massa van een voorwerp niet uitmaakt: alle objecten van welk gewicht dan ook, vallen even snel. “Kijk eens aan”, zei Scott. “Dit toont aan dat de bevindingen van Galileo correct waren.”Scott laat hamer en veer vallen op de maan

Scott hield zich na Apollo tot 1977 bezig met de ontwikkeling van de spaceshuttle en ging daarna het zakenleven in. Hij bleef actief op het gebied van lucht- en ruimtevaart, en dat liep niet altijd goed af. Een bedrijf dat een militaire versie van de shuttle ontwikkelde ging failliet na het ongeluk met de Challenger. Een ander bedrijf zou technologische oplossingen voor mechanische gebreken aan vliegtuigen leveren, maar het kwam nooit van de grond.

Scott moest investeerders 400.000 dollar terugbetalen. Hij werkte mee aan een hele rij films en documentaires over de maanvluchten en adviseerde ook een onderzoeksteam bij de bouw van de Indiase maanverkenner Chandrayaan-1.

James Irwin

Irwin en Scott legden met hun rover meer kilometers af dan alle eerdere maanwandelaars bij elkaar. En ze deden een belangrijke ontdekking op de maan: ze vonden de Genesis Rock, een ruim 4 miljard jaar oude maansteen, de oudste die op de maan is gevonden. Maar op weg terug naar de aarde ging het mis met Irwin. Hij kreeg hartritmestoornissen die zo heftig waren dat de arts op aarde stelde dat hij eigenlijk op de intensive care zou moeten liggen. “Maar eigenlijk is de capsule een soort intensive care. Er is 100 procent zuurstof en hij wordt continu gemonitord.”

Na de landing kwamen de hartritmestoornissen niet meer terug. In 1972 verliet hij NASA. Na zijn jaren als piloot en astronaut werd hij erg religieus. Hij zei de kracht van God te hebben gevoeld tijdens de missie en stichtte als bevlogen wedergeboren christen de christelijke High Flight Foundation. Hij leidde diverse expedities naar de Turkse berg Ararat in een poging de Ark van Noach te vinden en zei vaak dat “Jezus die op aarde liep belangrijker is dan lopen op de maan”.

NASA

John Young

John Young is een legende onder astronauten: de enige die zowel met de Gemini- en Apollo-capsules als met spaceshuttle vloog. Hij maakte met Robert Crippen ook de allereerste, risicovolle vlucht met de shuttle in 1981. Young stond bekend om zijn kalme karakter. Charlie Duke herinnerde zich dat terwijl zijn eigen hartslag op spannende momenten tijdens de maanlanding omhoog vloog naar 144 slagen per minuut, die van Young stabiel op 70 hartslagen bleef.

Young maakte in totaal zes ruimtevluchten en bleef na zijn laatste shuttlevlucht in 1983 in dienst van NASA tot zijn pensioen.

Charlie Duke

Duke is misschien bekender van zijn rol achter de microfoon tijdens de Apollo 11-missie dan van zijn eigen maanlanding. Hij was degene die de woorden ‘We copy you down Eagle’ sprak nadat Armstrong en Aldrin op de maan waren geland. Maar Duke maakte ook zijn eigen wapenfeiten op de maan mee. Duke en Young hielden zelfs een kampioenschap hoogspringen – ze noemden het de lunar olympics.‘Lunar olympics’: hoogspringen op de maan

Duke had geluk: hij belandde op zijn rug, maar het vitale life support system op zijn rug raakte niet beschadigd.

Hij werkte na Apollo enkele jaren aan de ontwikkeling van de spaceshuttle. In 1976 begon hij een nieuw leven als bierdistributeur en vastgoedhandelaar. Hij beschrijft zijn spirituele ontwaken als wedergeboren christen als de meest ingrijpende gebeurtenis in zijn leven na NASA.

NASA

Eugene Cernan

Eugene Cernan heeft enige faam als de laatste mens die – tot nu toe – op de maan heeft gelopen. Apollo 17 was de langste maanlanding van alle Apollo-missies en er werden meer stenen en maangrondmonsters verzameld dan ooit, zelfs al waren de astronauten wat tijd kwijt aan het repareren van een spatbord van de rover, met plakband.

Maar de astronauten hadden ook lol. Zo zongen ze een toepasselijk liedje: ‘I was walking on the moon one day, in the merry month of may’. Waarop meteen een discussie volgde of het niet december moest zijn, in plaats van mei.Cernan en Schmitt zingen een liedje op de maan

Na zijn vertrek bij NASA in 1976 kreeg Cernan een leidinggevende functie bij een olieconcern. In 1981 startte hij zijn eigen bedrijf, een adviesbureau op het gebied van energie en lucht- en ruimtevaart. Ook werkte hij eind jaren tachtig mee aan een wetenschapsrubriek in de ochtendshow Good Morning America. In 2014 verscheen over Cernan de documentaire The Last Man on the Moon.

Harrison Schmitt

Als enige wetenschapper neemt Schmitt een bijzondere plaats in onder de maanveteranen. Aanvankelijk zou hij pas met Apollo 19 meegaan, maar toen duidelijk werd dat die missie er nooit zou komen en dat Apollo 17 de laatste maanvlucht ging worden, kwam de wetenschappelijke wereld in opstand. De druk werd zover opgevoerd dat NASA besloot Schmitt een plek te geven aan boord van de laatste maanmissie, ten koste van testpiloot Joe Engle.

Dat bleek een goede zet. Schmitt, een geoloog, vond onder meer de maansteen Troctolite 76535, die volgens collega’s op aarde zonder meer “het meest interessante maanmonster” is dat mee terug is gekomen. Schmitt is ook verantwoordelijk voor dezeberoemde foto van de aarde, ‘The Blue Marble’. Hij was ook de eerste die probeerde te skiën op de maan.

Na zijn terugkeer hield Schmitt zich bezig met het onderzoek naar de maanmonsters. In 1976 ging hij de politiek in, hij won een Senaatszetel in New Mexico voor de Republikeinen. Bij de verkiezingen in 1982 verloor hij zijn zetel weer. Daarna werd hij adviseur op het gebied van geologie, bedrijfsleven en ruimtevaart en een voorvechter van mijnbouw op de maan. De laatste jaren kwam hij in het nieuws met omstreden standpunten op het gebied van klimaatverandering.

Het Apollo-project liep van 1961 tot 1972. Vanaf 1968 vlogen negen Apollo-bemanningen naar de maan met aan boord in totaal 27 astronauten aan boord. Van die negen vluchten landden er zes op het oppervlak. Drie niet: Apollo 8 en Apollo 10 waren oefenmissies. En Apollo 13 moest de landing afblazen na een explosie in het ruimtevaartuig.

De opmaat naar de maanlanding begon al eind jaren vijftig met de ruimterace tussen de VS en de Sovjet-Unie: